Triệu chứng ban đầu của bệnh bại liệt bao gồm sốt, mệt mỏi, đau đầu, nôn mửa, cứng cổ và đau các chi. Trong mỗi 200 ca nhiễm bệnh, có một ca dẫn đến tình trạng liệt không thể hồi phục (thường là ở chân). Trong số những người bị liệt, 5–10% có thể tử vong khi cơ hô hấp bị tê liệt. Bệnh bại liệt chủ yếu ảnh hưởng đến trẻ em dưới 5 tuổi.

Triệu chứng dạng bại liệt thể nhẹ:

Xuất hiện các triệu chứng giống như bệnh cúm, hoặc như các bệnh nhiễm trùng do virus khác bao gồm:

• Đau đầu;
•  Sốt;
• Rát cổ họng;
• Buồn nôn, nôn mửa;
• Táo bón hoặc tiêu chảy.
• Triệu chứng ở thể không liệt:
• Đau đầu;
• Cứng cổ;
• Thay đổi chức năng tâm thần.

Triệu chứng ở thể liệt:

• Sốt và sau đó đau đầu;
• Cứng cổ và lưng;
• Táo bón;
• Nhạy cảm khi bị chạm vào người;
• Mất cảm giác và vận động ở phần dưới của cơ thể.

Khi nào bạn cần gặp bác sĩ?

Bệnh bại liệt là một bệnh khá nguy hiểm mặc dù có nhiều triệu chứng không đặc trưng, dễ bị nhầm lẫn với các bệnh khác. Nếu có bất kỳ triệu chứng nào nêu trên xảy ra, bạn nên liên hệ ngay với bác sĩ để được kiểm tra và tư vấn. Chẩn đoán và điều trị sớm sẽ giảm nguy cơ tăng nặng của bệnh và giúp bạn mau chóng hồi phục sức khỏe.

Bệnh bại liệt được gây ra bởi một trong ba loại virus polio. Bệnh thường lây lan do tiếp xúc với phân nhiễm virus. Điều này thường xảy ra do vệ sinh tay không sạch sẽ. Bệnh cũng có thể lây qua việc ăn hoặc uống thực phẩm, nước ô nhiễm môi trường. Ngoài ra, virus cũng có thể lây lan khi người bị nhiễm bệnh ho, hắt hơi và phát tán giọt bắn nhiễm khuẩn vào không khí. Người nhiễm virus có thể bài tiết virus trong phân trong vài tuần.

Người khỏe mạnh tiếp xúc với người bệnh bại liệt hoặc với người vừa dùng vắc xin bại liệt đường uống (đây là loại vắc xin được làm từ virus sống).

Những ai có nguy cơ mắc bại liệt?

Bệnh bại liệt chủ yếu xảy ra ở trẻ em dưới 5 tuổi nếu không được tiêm chủng vắc xin. Tuy nhiên bệnh bại liệt cũng là bệnh truyền nhiễm và khá phổ biến nên mọi đối tượng đều có nguy cơ mắc bệnh.

Yếu tố làm tăng nguy cơ bại liệt

• Đi du lịch ở nơi có virus bại liệt hoặc đang có dịch bại liệt.
• Sống với người có mang virus bại liệt trong người.
• Người có hệ miễn dịch suy giảm như là HIV/AIDS bị cắt amiđan trước đây, chữa bệnh bằng xạ trị.
• Người bị stress quá nhiều hoặc hoạt động cường độ cao trong thời gian dài rồi tiếp xúc với virus bại liệt khiến sức đề kháng kém.
• Môi trường sống lạc hậu, ô nhiễm.

Phương pháp xét nghiệm và chẩn đoán bại liệt

Bác sĩ xem xét các triệu chứng của bệnh nhân, khám lâm sàng và tiến hành lấy mẫu dịch từ tủy sống bằng cách chọc dò tủy sống và kiểm tra dịch để tìm ra dấu hiệu nhiễm trùng.

Bác sĩ cũng có thể lấy mẫu phân, dịch từ cổ họng, và máu để kiểm tra có virus hay không.

Phương pháp điều trị bại liệt hiệu quả

Hiện vẫn chưa có phương pháp điều trị dứt điểm bại liệt. Điều có thể làm chính là điều trị các triệu chứng do bệnh mang lại bao gồm dùng thuốc giảm đau, tập vật lý trị liệu và thiết kế lối sống để cải thiện tình trạng sức khỏe.

Sử dụng các phương pháp điều trị bệnh bại liệt kịp thời sẽ giúp bạn phòng chống những biến chứng nguy hiểm đồng thời hạn chế sự tác động tiêu cực của bệnh đến hoạt động, sinh hoạt hằng ngày.

Sử dụng ibuprofen hoặc những loại thuốc tương tự để được kiểm soát cơn đau do bệnh bại liệt.

Những thói quen sinh hoạt có thể giúp bạn hạn chế diễn tiến của bại liệt

Chế độ sinh hoạt:

Bạn hoàn toàn có thể kiểm soát và hạn chế được các diễn biến xấu của bệnh bằng cách:

• Tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ trong việc điều trị.
• Thường xuyên tập vật lý trị liệu kết hợp với xoa bóp các cơ để tránh bị teo cơ.
• Duy trì lối sống tích cực, hạn chế sự căng thẳng.
• Liên hệ ngay với bác sĩ khi cơ thể có những bất thường.

Chế độ dinh dưỡng:

Xây dựng chế độ ăn lành mạnh, bổ sung cân bằng chất đạm từ động vật (cá, thịt nạc, sữa,...), tránh những thức ăn có chứa cholesterol quá cao, các loại vitamin có trong hoa quả và rau xanh.

Phương pháp phòng ngừa hiệu quả

• Nếu có bất cứ biểu hiện nghi nhiễm bệnh hoặc mắc bệnh bại liệt hãy đến bệnh viện để được kiểm tra.
• Tiêm chủng vắc xin ngừa bại liệt trước khi đi du lịch.
• Hạn chế tiếp xúc chung đụng các vật dụng như khăn, ly, nguồn nước có nguy cơ nhiễm bệnh.

Phương pháp phòng ngừa đặc hiệu và hiệu quả nhất để bảo vệ bản thân và gia đình khỏi nguy cơ mắc bệnh bại liệt chính là tiêm phòng vắc xin. Vắc xin giúp cơ thể sản sinh kháng thể, tăng cường hệ miễn dịch và ngăn chặn sự phát triển của virus trong cơ thể.

Các loại vắc xin phối hợp, trong đó có thành phần kháng nguyên bại liệt, giúp phòng ngừa không chỉ bệnh bại liệt mà còn nhiều bệnh truyền nhiễm khác chỉ trong một mũi tiêm duy nhất. Điều này mang lại hiệu quả phòng bệnh rộng rãi và tiện lợi, giảm số lần tiêm và giảm thiểu sự khó chịu cho trẻ.

Hiện có một số loại vắc xin phối hợp để phòng bệnh bại liệt, bao gồm:

Vắc xin 6 trong 1, được chỉ định tiêm cho trẻ từ 6 tuần tuổi đến 2 tuổi. Hai loại vắc xin này kết hợp phòng ngừa bại liệt, ho gà, bạch hầu, uốn ván, viêm gan B, và viêm màng não mủ do Hib (Haemophilus influenzae týp B).

 Vắc xin 4 trong 1, được chỉ định tiêm cho trẻ từ 2 tháng tuổi đến dưới 7 tuổi. Vắc xin này phòng ngừa bại liệt cùng ba bệnh nguy hiểm khác là ho gà, bạch hầu, và uốn ván.

Các vắc xin phối hợp này không chỉ giúp bảo vệ trẻ khỏi bại liệt mà còn ngăn ngừa các bệnh nhiễm trùng phổ biến và nguy hiểm khác, đảm bảo hệ miễn dịch được phát triển toàn diện ngay từ giai đoạn sớm.

Ngoài ra, những đối tượng có nguy cơ cao mắc bệnh bại liệt, chẳng hạn như phụ nữ trước hoặc đang mang thai, người lớn tuổi, hoặc người mắc bệnh mạn tính, cũng cần cân nhắc tiêm phòng vắc xin đầy đủ.