Đảng và Nhà nước liên tục chỉ đạo và vào cuộc nhanh chóng, quyết liệt trong tiến trình chuyển đổi số cấp xã, phường. Minh chứng là các văn bản chỉ đạo kịp thời như Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, Đề án 06, Quyết định số 942/QĐ-TTg,… Các hội nghị, hội thảo cũng được tổ chức thường xuyên nhằm hỗ trợ cho các địa phương trong chuyển đổi số.
Đó chính là những minh chứng thể hiện sự quyết tâm chính trị của Đảng, Nhà nước với khát vọng lớn, tầm nhìn chiến lược, tư duy đột phá, tận dụng tối đa thời cơ, thuận lợi do cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 mang lại để thực hiện chuyển đổi số quốc gia thành công.
Chuyển đổi số xã phường đang đạt được kết quả tích cực
Theo ông Lê Anh Tuấn – Phó Cục trưởng Cục Chuyển đổi số quốc gia (Bộ Khoa học và Công nghệ), tính đến quý II/2025, xếp hạng Chính phủ số của Việt Nam tăng 15 bậc, lên vị trí 71/193 quốc gia, vùng lãnh thổ. Tỷ lệ hồ sơ trực tuyến toàn trình tính đến tháng 7/2025 đạt 39,85% (khối Bộ 51,85%, khối tỉnh 15,08%), tăng 4,24% so với năm 2024. Trên phương diện xã hội số, đã cấp 17,5 triệu căn cước công dân, 64 triệu tài khoản VNeID với 48 tiện ích, ghi nhận 1,5 triệu lượt sử dụng mỗi ngày.
Đặc biệt,Hà Nộihiện là địa phương tiên phong trong chuyển đổi số cấp cơ sở. Thành phố đã triển khai nhiều mô hình thí điểm hiệu quả như ứng dụng “Công dân Thủ đô số – iHaNoi”, Sổ sức khỏe điện tử, cấp lý lịch tư pháp qua VNeID. Đặc biệt, việc phân cấp 597 thủ tục hành chính xuống xã, phường đã giúp chuyển đổi số thực sự đi vào đời sống người dân và hoạt động của chính quyền cơ sở.
Thách thức trong quá trình chuyển đổi số cấp xã, phường
Dù cơ hội mở ra rất lớn với hạ tầng số quốc gia ngày càng hoàn thiện và nhiều mô hình thí điểm thành công, chuyển đổi số cấp xã, phường vẫn đối mặt không ít rào cản thực tế.
Thiếu nhân lực chuyên môn và kỹ năng công nghệ
Một trong những thách thức lớn nhất trong chuyển đổi số cấp xã, phường hiện nay là sự thiếu hụt nhân lực công nghệ có chuyên môn. Ở nhiều địa phương, đội ngũ cán bộ phụ trách chuyển đổi số vẫn chủ yếu là kiêm nhiệm, phải đảm nhận thêm nhiệm vụ ngoài chuyên môn, trong khi chưa được trang bị đầy đủ kiến thức về công nghệ thông tin, quản trị dữ liệu hay vận hành các hệ thống số.
Do thiếu nền tảng chuyên môn, việc triển khai các phần mềm dùng chung, xử lý dữ liệu, bảo đảm an toàn thông tin hoặc hỗ trợ người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến thường gặp nhiều vướng mắc.
Thực trạng này đang tạo ra “điểm nghẽn” trong triển khai chuyển đổi số ở cơ sở, đặc biệt khi khối lượng dữ liệu và số lượng dịch vụ số ngày càng tăng. Việc bồi dưỡng nhân lực công nghệ bài bản cho cấp xã, phường vì vậy trở thành yêu cầu cấp thiết để bảo đảm tính bền vững của quá trình chuyển đổi số.
Hạ tầng công nghệ chưa đồng bộ
Không ít địa phương, đặc biệt là vùng nông thôn, miền núi, đang thiếu hạ tầng công nghệ thông tin đạt chuẩn. Khi hạ tầng chưa được đầu tư đồng bộ, việc triển khai các nền tảng như quản lý văn bản điện tử, họp trực tuyến, ký số hay dịch vụ công mức độ 4 gần như không thể thực hiện hiệu quả.
Nguồn lực tài chính hạn chế
Chuyển đổi số là một quá trình dài hạn, đòi hỏi kinh phí đáng kể để đầu tư hạ tầng, phần mềm và đào tạo nhân lực. Tuy nhiên, ngân sách cấp xã, phường thườnghạn hẹp và phụ thuộc vào cấp trên, nên rất khó để chủ động triển khai đồng bộ.
Nhiều dự án chuyển đổi số tại cơ sở phải thực hiện theo mô hình “tận dụng nguồn lực sẵn có”, dẫn đến tình trạng manh mún, thiếu tính kế thừa và khó duy trì lâu dài.
Người dân chưa quen với công nghệ số
Mặc dù tỷ lệ người dân sử dụng smartphone ngày càng cao, nhưng ở nhiều vùng, thói quen làm việc giấy tờ vẫn phổ biến. Người dân chưa quen với việc nộp hồ sơ, tra cứu thông tin, hoặc thanh toán trực tuyến. Sự e dè này cũng khiến cho việc thúc đẩy dịch vụ công trực tuyến gặp nhiều rào cản.