Giải pháp thúc đẩy chuyển đổi số cấp xã, phường hiệu quả và bền vững
Sau khi nhận diện những khó khăn và thách thức, việc xây dựng lộ trình chuyển đổi số cho cấp xã, phường cần được triển khai đồng bộ với định hướng, chính sách cụ thể, cùng các công cụ phù hợp với năng lực địa phương.
Tăng cường năng lực số cho đội ngũ cán bộ địa phương
Một trong những yếu tố quyết định thành công của chuyển đổi số cấp xã, phường là con người. Cần chú trọng đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng số cho cán bộ, công chức, đặc biệt là năng lực khai thác, vận hành các nền tảng số, quản lý dữ liệu và xử lý công việc trực tuyến. Việc này không chỉ giúp họ thích ứng với công nghệ mà còn tạo ra tư duy quản lý hiện đại, minh bạch và hiệu quả hơn.
Trong những năm gần đây, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương nhằm nâng cao kỹ năng số cho đội ngũ cán bộ trên toàn quốc.Chương trình Chuyển đổi số quốc gia (Quyết định 749/QĐ-TTg, ngày 03/6/2020) xác định rõ yêu cầu đào tạo nhân lực số, nhấn mạnh việc cập nhật kiến thức về trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, điện toán đám mây… Đây là nền tảng để cán bộ địa phương được tiếp cận và hiểu đúng về công nghệ mới.
Tiếp đó, Chiến lược phát triển Chính phủ điện tử hướng tới Chính phủ số giai đoạn 2021–2025 (Quyết định 942/QĐ-TTg) đã đưa yêu cầu bắt buộc về “tích hợp kỹ năng số vào chương trình bồi dưỡng cán bộ, công chức”. Chiến lược này giúp góp phần tạo ra lộ trình đào tạo bài bản, từ sử dụng dịch vụ công trực tuyến, quản lý hồ sơ điện tử đến vận hành hạ tầng dữ liệu.
Đặc biệt, Nghị định 171/2025/NĐ-CP về đào tạo, bồi dưỡng công chức tiếp tục mở rộng nội dung học tập, bổ sung kiến thức về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và kỹ năng số như một yêu cầu thiết yếu. Đây là bước tiến quan trọng giúp đội ngũ cán bộ cấp xã, phường sớm thích ứng với mô hình chính quyền số.
Những chương trình này cho thấy khi cán bộ cấp cơ sở được trang bị đầy đủ năng lực, chuyển đổi số xã, phường sẽ được triển khai thống nhất, giảm sai sót và tăng hiệu quả phục vụ người dân, đúng với mục tiêu “lấy người dân làm trung tâm” mà Chính phủ đặt ra.
Xây dựng hạ tầng số đồng bộ, ổn định
Hạ tầng mạng, trung tâm dữ liệu, hệ thống bảo mật và các thiết bị đầu cuối cần được đầu tư và nâng cấp đồng bộ. Đây là nền tảng để các dịch vụ công trực tuyến, hệ thống quản lý và các ứng dụng số vận hành trơn tru, hạn chế tình trạng “chuyển đổi số hình thức” – có phần mềm nhưng không thể khai thác hiệu quả.
Chuẩn hóa và tích hợp dữ liệu dùng chung
Việc quản lý dữ liệu hiện vẫn còn phân tán giữa các phòng ban và cấp hành chính. Để tạo ra hệ sinh thái số thống nhất, các xã, phường cần thực hiện chuẩn hóa quy trình nhập liệu, số hóa tài liệu giấy, và kết nối dữ liệu liên thông với cơ sở dữ liệu cấp huyện, tỉnh. Khi dữ liệu được số hóa, cập nhật và quản lý tập trung, công tác hành chính, thống kê, báo cáo trở nên nhanh chóng và chính xác hơn.
Ứng dụng các nền tảng số thiết thực
Các địa phương nên ưu tiên triển khai những nền tảng có tính ứng dụng cao và dễ tiếp cận, như hệ thống quản lý văn bản, cổng dịch vụ công trực tuyến, phần mềm quản lý một cửa điện tử, hay các giải pháp lưu trữ, quản lý hồ sơ tài liệu điện tử. Việc lựa chọn giải pháp cần căn cứ vào nhu cầu thực tế và mức độ sẵn sàng về hạ tầng của từng địa phương để đảm bảo hiệu quả đầu tư.